АЛЛОҲНИНГ АЛ-ҒОЛИБ ИСМИ ВА МАЪНОСИ

Ғалаба Қилувчи, Ҳукмрон ва Устун — Ал-Ғолиб

Аллоҳ таоло Ўзини Ал-Ғолиб — Ғалаба қилувчи, ҳукмрон ва устун деб Қуръонда бир марта атаган. Ал-Ғолиб — ҳар қандай ҳолатда ҳам ғалаба қилувчи Зотдир. У яратилмиш устида Ўз ҳукмини ўтказади, истаганича қарор қилади ва мўминларни устун қилади.

Ғалаба ва Устунлик Маъноси

Ғолиб сўзи араб тилидаги ғайн–лам–ба (غ ل ب) илдизидан келиб чиққан бўлиб, у икки асосий маънони англатади.
Биринчи маъно — ғалаба қилиш, устун келиш.
Иккинчи маъно — босиб кетиш, енгиб чиқиш, ҳукмрон бўлиш.

Бу илдиз Қуръонда 31 марта, беш хил сарфий шаклда келган. Улардан айримлари:
яглибу — «улар ғалаба қиладилар»,
ғолибуна — «ғолиблар»,
мағлубун — «енгилган».

Луғавий жиҳатдан ғолиб — ғалаба сифатини ўз ичига олган Зотни англатади, ғалаба эса «енгиб чиқиш» феълидир. Шу илдиздан келган ғулб сўзи Қуръонда ўсимликлар билан қопланган боғлар маъносида ишлатилган:

«… Қуюқ дарахтзор боғларни».

(Қуръон, Абаса 80:30)

Бу ерда ўсимликнинг ерни «босиб олиши» маъноси ифода этилган. Ал-Ғолиб ҳам барча ҳолат ва мавжудотни Ўз ҳикмати ва қудрати билан осонликча бўйсундиради.

Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«… Аллоҳ Ўз ишида ғолибдир, лекин одамларнинг кўпчилиги билмайдилар».
(Қуръон, Юсуф 12:21)

Аллоҳ таоло Ўзини Ал-Ғолиб деб Юсуф сурасида зикр қилади. Юсуф алайҳиссалом қиссасида ҳар бир воқеа бир томонга кетаётгандек кўринади, аммо натижа мутлақо бошқача бўлади. Бу — барча ишлар Ал-Ғолиб қўлида эканининг ёрқин далилидир.

Юсуф алайҳиссаломнинг ака-укалари уни оталарининг меҳридан маҳрум қилиш учун қудуққа ташлашди. У ўлимга ташлаб қўйилгандек бўлди, лекин тирик қолди. Кейин у қул сифатида сотилди, саройга кирди, синовларга дуч келди, зиндонга тушди, аммо охирида Мисрда ҳукмрон мақомга етди ва отаси Яъқуб алайҳиссалом билан қайта учрашди.

Бу қиссанинг ҳар бир босқичи шу ҳақиқатни кўрсатади:
«Аллоҳ Ўз ишида ғолибдир».

Ҳар бир инсон ўз ишларида Юсуф алайҳиссалом кабидир — натижа қандай кўринмасин, сўнгги қарор Ал-Ғолибникидир.

Бу исм билан қандай яшаш мумкин?

1. Қатъий иймонга эга бўл.

Одамлардан қўрқма, ҳолатларнинг ташқи кўринишига алданма, мол-дунёни йўқотишдан ваҳима қилма. Бил: сенинг ишларингда Ал-Ғолиб ҳукмрондир.

«Агар Аллоҳ сизга ёрдам берса, ҳеч ким сиздан устун келолмайди. Агар У сизларни ёлғиз қолдирса, Ундан кейин ким ёрдам бера олади?»
(Қуръон, Оли Имрон 3:160)

2. Ҳақиқатни маҳкам ушла.

Аллоҳ таоло шундай дейди:

«Албатта, Мен ва Менинг расулларим ғалаба қиламиз».
(Қуръон, Мужодала 58:21)

Ҳақиқат заиф кўринса ҳам, ундан воз кечма. Мўминлар қанчалик оз бўлмасин, ғалаба Ал-Ғолибнинг ваъдасидир.

«Қанча кичик гуруҳ Аллоҳнинг изни билан катта гуруҳни енгган».
(Қуръон, Бақара 2:249)

3. Ўтмишдан ибрат ол.

Фиръавн ва унинг қавми ҳақида Аллоҳ шундай дейди:

«У ердаёқ улар енгилди ва хор бўлдилар».
(Қуръон, Аъроф 7:119)

Ўтмиш қавмларнинг ҳалокати — гуноҳ, куфр ва кибрнинг оқибатидир. Шу хатолардан ўзингни асра.

4. Гуноҳлар сени босиб кетишига йўл қўйма.

Қиёмат куни дўзах аҳли шундай дейди:

«Парвардигоримиз! Бизнинг бадбахтлигимиз бизни енгди».
(Қуръон, Мўминун 23:106)

Бу саҳна сенга огоҳлантириш бўлсин: гуноҳларга таслим бўлма, балки бу дунёда Ал-Ғолибдан мағфират сўра.

5. Ғалабани ўзингдан деб билма.

Ҳеч қачон ютуқни ўзингга нисбат берма ва бошқаларга зулм қилиш орқали устун бўлишга уринма.

«Ўшанда шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатди ва: «Бу кунда одамлардан сизга ғолиб кела оладиган ҳеч ким йўқ. Мен сизнинг ҳомийингизман», – деди.».
(Қуръон, Анфол 8:48)

Инсон ёки нарсага таяниш — охири енгилишга олиб боради.

6. Алданиб қолма.

Куфр аҳлидаги мол, зебо ҳаёт ёки куч сени чалғитмасин. Ал-Ғолиб баъзиларга муҳлат беради, аммо охир-оқибат ғалаба Уникидир.

«Айт: куфр келтирганлар енгиладилар ва жаҳаннамга жамланадилар».
(Қуръон, Оли Имрон 3:12)

7. Ал-Ғолибга дуо қил.

Нуҳ алайҳиссалом қаттиқ қаршиликка учраганда шундай дуо қилди:

«Парвардигорим! Мен енгилдим, бас, ёрдам бер!»
(Қуръон, Қамар 54:10)

Қачон ўзингни босиб кетилгандек ҳис қилсанг, шу дуо билан Ал-Ғолибга мурожаат қил.

Эй Аллоҳ, эй Ал-Ғолиб!

Сен барча ишлар устида устунсан. Бизга қатъий иймон ато эт, ҳақиқатдан маҳкам ушлашни насиб эт, китобингдаги ибратлардан тўғри хулоса чиқаришни ўргат. Гуноҳлар биздан устун келмасин, бизларни бу дунё ва охиратда ғалаба қозонувчилардан қил. Омин.