АЛЛОҲНИНГ АЛ-МУҲАЙМИН ИСМИ ВА МАЪНОСИ

 

АЛ-МУҲАЙМИН (المهيمن)

Аллоҳ Ўзини Ал-Муҳаймин — Қўриқловчи, Гувоҳ, Назорат қилувчи Зот деб Қуръонда бир марта зикр қилади. Ал-Муҳаймин — яратилган барча мавжудотнинг ҳолатини кузатиб турувчи, уларни асраб-авайловчи ва муҳофаза қилувчи Зотдир. У яратганларининг фаровонлигини таъминлайди; барча ишлар устидан назорат қилади, муҳофаза этади ва ҳақ билан ҳукм чиқаради.

Ал-Муҳаймин — Назорат қилувчи, Ҳимояловчи ва Қўриқловчи Зот

Муҳаймин сўзи ҳа–мим–нун илдизидан келиб чиққан бўлиб, учта асосий маънони англатади:

1. кузатиш, муҳофаза қилиш ва қўриқлаш;

2. гувоҳ бўлиш;

3. ҳақиқатни аниқлаш ва белгилаш.

Бу илдиз Қуръонда икки марта, битта ясалма шаклда келган. Масалан:
وَمُهَيْمِنًا — “ва (устида) назоратчи”,
الْمُهَيْمِنُ — “Назорат қилувчи (Муҳаймин)”.

Луғавий жиҳатдан муҳаймин илдизи қушнинг болаларини қаноти билан қоплаб, муҳофаза қилиши маъносини ҳам билдиради. Шу жиҳатдан у Ар-Рақиб (Кузатувчи), Ал-Ҳафиз (Муҳофаза қилувчи) ва Аш-Шаҳид (Гувоҳ) исмлари билан яқин маънолидир.
Ал-Муҳаймин — бизни тўлиқ қамраб олувчи, ҳаракатларимизни кузатувчи, қалбларимизни билувчи ва барчамизни ҳақ билан баҳоловчи Зотдир.

Ал-Муҳаймин Ўзи айтади:

هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ
(Қуръон, 59:23)

Маъноси:
У — Аллоҳ Ундан ўзга илоҳ йўқ Зотдир. У — Малик, У — Қуддус, У — Салом, У — Муъмин, У — Муҳаймин, У — Азийз, У — Жаббор, У — Мутакаббирдир. Аллоҳ улар ширк келтираётган нарсалардан покдир.

Қуръон — “муҳаймин” деб аталган Китоб

Аллоҳ таоло Қуръонни ҳам муҳаймин деб атаган:

وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ
(Қуръон, 5:48)

Маъноси:
Биз сенга Китобни ҳақ билан нозил қилдик; у ўзидан олдинги китобларни тасдиқловчи ва улар устида назоратчи (гувоҳ)дир.

Аллоҳ таоло Китобининг мақомини баён қилгач, шундай деб амр қилади:

فَاحْكُم بَيْنَهُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ
(Қуръон, 5:48)

Маъноси:
Улар орасида Аллоҳ нозил қилган нарса билан ҳукм қил.

Қуръон фақат ўқиладиган ёки ёдланадиган Китоб эмас; у ҳаётда қўлланадиган, ҳақ билан ботилни ажратадиган, Аллоҳ ва одамлар ўртасидаги муносабатларда мезон бўладиган Китобдир.

Бу Исм билан қандай яшаш мумкин?

1. Ал-Муҳаймин сизни кузатиб турганини унутманг
   Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи айтганлар:

«احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ»
(Термизий)

Маъноси:
Аллоҳни асра (яъни Унинг ҳудудларини сақла), Аллоҳ ҳам сени асрайди.

Ал-Муҳаймин ҳар бир амалингизни, ҳар бир реакциянгизни, ҳатто қалбингиздаги фикрларни ҳам кўриб туради. Бу ҳақиқатни доим ёдда тутиб, гуноҳ ва васвасалардан сақланинг, Ал-Муҳаймин сизларни зиёндан ҳам, гуноҳдан ҳам муҳофаза қилади.

2. Қазо-қадарни қабул қилинг
   Ал-Муҳаймин сизга берган ёки сиздан ман қилган ҳар бир нарса — сиз учун яхшидир, гарчи сизга ҳозир шундай кўринмаслиги мумкин бўлса ҳам. У барча ишларни назорат қилади ва ҳар бир ҳолат Унинг режасида бор.
   Ташқи кўринишдан, бошқаларнинг молидан ёки қўлдан кетган имкониятлардан нолиш — Ал-Муҳайминга бўлган иймонни мустаҳкамлаш кераклигининг белгисидир.

Қадарга рози бўлиш ва ундан кўнгил тўқ бўлиш — қалбингиз излаётган сакина (хотиржамлик)нинг калитидир. Бу хотиржамликни дунёдаги ҳеч нарса беролмайди.

3. Қуръонни — “муҳаймин”ни ҳаётингизга татбиқ этинг
   Қуръонни фақат ўқиб қўйманг; у билан мулоқот қилинг, уни ҳаётингизга жорий этинг ва ёдланг. Қуръон — ишончли, улуғ ва гувоҳ Китобдир. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи айтганлар:

«إِنَّ اللَّهَ يَرْفَعُ بِهَذَا الْقُرْآنِ أَقْوَامًا وَيَضَعُ بِهِ آخَرِينَ»
(Муслим)

Маъноси:
Албатта, Аллоҳ ушбу Қуръон билан баъзи қавмларни кўтаради, бошқаларини эса пасайтиради.

Қуръон сизнинг фойдангизга гувоҳ бўлсин, сизга қарши эмас.

4. Ал-Муҳайминдан сўранг
   Ислом динининг ўзи ахлоқдир. Ким ахлоқда сиздан устун бўлса, динда ҳам сиздан устундир.
   (Ибн Қаййим маъноси)

Ахлоқингизни тузатишда “мен ўзгара олмайман” деб ўйламанг. Ал-Муҳайминдан ёрдам сўранг: нафсингиз ва заифликларингиздан муҳофаза қилишини сўранг. Қушнинг болаларини қаноти билан асраши каби, Ал-Муҳайминнинг муҳофазаси чексиз эканини ҳис қилинг. Қийин ҳолатда, қўрққанда ёки адашганингизда, Унга шу Исм билан мурожаат қилинг.

5. Қалбингизни асранг
   Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи айтганлар:

«أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ»
(Бухорий)

Маъноси:
Огоҳ бўлинг! Жасадда бир парча гўшт борки, агар у тузалса, бутун жисм тузалади; агар у бузилса, бутун жисм бузилади. Огоҳ бўлинг, у — қалбдир.

Қалбингиз Ал-Муҳаймин томонидан сизга берилган энг улуғ омонатлардан биридир. Қиёмат куни у сиз учун энг муҳим гувоҳ бўлади. Шунинг учун қалбингизни асранг.
Қуръонда зикр қилинган қалб касалликларини ўрганинг, ўзингизни баҳоланг ва давосини изланг. Уламолар қалбнинг энг катта заҳарларидан тўрттасини зикр қилганлар: ортиқча гапириш, назоратсиз нигоҳ, ҳаддан ортиқ таом ва ёмон суҳбатдошлар.

Эй Аллоҳ, эй Ал-Муҳаймин!

Сен бизнинг фаровонлигимизни таъминловчи Зотсан. Барча ишларимизда Сени ёдда тутишни насиб эт. Яхши ва ёмон кунларда қадарингга рози бўлишга ёрдам бер. Қуръонни бизга яқин дўст ва биз учун гувоҳ қил. Қалбларимизни касалликларидан тузат ва ҳар ҳолатда — ўзимиздан ҳам, бошқалардан ҳам — бизларни муҳофаза қил. Омин.