АЛЛОҲНИНГ АЛ-МАЖИД ИСМИ ВА МАЪНОСИ

 

Ал-Мажид — Улуғ Шараф ва Азамат Соҳиби

Аллоҳ таоло Ўзини Ал-Мажид — яъни улуғ шараф, юксак иззат ва беқиёс азамат соҳиби деб Қуръонда икки марта зикр қилган. Ал-Мажид — Зоти мутлақ пок, сифатлари комил, амаллари нуқсондан холи бўлган Зотдир; Унинг улуғлиги, шарафи, иззати, олижаноблиги ва саховатида ҳеч қандай камчилик ёки чегара йўқ. Барча ҳамд ва мадҳ фақат Унгагина лойиқдир, чунки Унинг сифатлари ҳам, яратилмишга бўлган муомаласи ҳам мукаммалдир.

Илдиз ва луғавий маъно

Мажид сўзи араб тилидаги мим–жим–дал (م ج د) илдизидан келиб чиққан бўлиб, у улуғлик, шараф ва иззат (мажд) маъноларини англатади. Мажд сўзи тўлиқ ҳукмронлик, салтанат ва юксак улуғликни ифода этади. Бу илдиз ўз ичига улуғ бўлиш, олижаноблик, азамат, шараф ва беқиёс саховат маъноларини қамраб олади.

Ушбу илдиз Қуръонда тўрт марта, «мажид» сифатида келган. Луғавий жиҳатдан мажид деб улуғ насабли, иззат-икромли ва бошқаларга неъматини кўп кўрсатадиган шахсга айтилади. Аллоҳ таолога нисбатан ишлатилганда эса бу маъно мутлақ даражага кўтарилади: Ал-Мажид — улуғлиги, шарафи, иззати, қудрати ва саховати чексиз бўлган Зотдир.

Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«Улар: “Аллоҳнинг амрига ҳайрон бўляпсизларми? Эй бу хонадон аҳли, Аллоҳнинг раҳмати ва баракалари сизларга бўлсин. Албатта, У ҳамдга лойиқ ва Мажиддир”, дедилар».
(Қуръон, Ҳуд 11:73)

«У Аршнинг Мажид Соҳибидир».
(Қуръон, Буруж 85:15)

Ал-Мажиднинг бошқа исмлар билан боғлиқлиги

Ал-Мажид исми маъно жиҳатдан бир нечта гўзал исмларни ўзида жамлайди. У Ал-Жалил — улуғлик ва ҳайбат соҳиби, Ал-Карим — сахий ва олижаноб, ҳамда Ал-Ваҳҳоб — беқиёс бахш этувчи исмлари билан чамбарчас боғлиқдир. Ал-Мажид — сифатларида ҳам, амалларида ҳам улуғ ва гўзал бўлган Зотдир; У бандаларига кутилмаган, ҳисоб-китобдан ташқари неъматлар ато этади ва шу билан Ўз улуғлигини намоён қилади. Ана шу улуғлик барча ҳамд ва мадҳга лойиқдир.

Улуғ Қуръон ва Ал-Мажид

Аллоҳ таоло Қуръонни ҳам мажид деб сифатлаган:

«Қоф. Улуғ Қуръонга қасам».
(Қуръон, Қоф 50:1)

Қуръон — нозил қилинган барча китоблар ичида энг улуғ мақомга эга китобдир; у дунё ва охират яхшиликларини ўз ичига олган, шу боис энг шарафли, энг комил ва энг мукаммал китоб ҳисобланади. Қуръоннинг улуғлиги — уни нозил қилган Зотнинг Ал-Мажид экани билан боғлиқдир.

Бу исм билан қандай яшаш мумкин?

1. Ал-Мажиднинг Китобига эргаш

Сен камолоти мутлақ бўлган Зотнинг бандаси эканингни англаб, Унинг Китобига эргаш. Қуръонни ўқиш, уни тушуниш ва ҳаётингда татбиқ этиш инсонга иззат ва шараф бахш этади. Ал-Мажидга итоат қилиш — инсонни ҳақиқий улуғликка олиб боради.

2. Ал-Мажидни доимий мадҳ эт

Аллоҳнинг сенга берган неъматларига шукр қил ва Унинг комиллигини доимо тилга ол. Аллоҳни севаман деб даъво қилиб, Уни зикр қилмаслик мумкин эмас; Аллоҳни доимий зикр қилган инсон эса бу зикрнинг ширинини ҳаётида ҳис қилади ва бошқа нарсалар билан машғул бўлишга эҳтиёж сезмайди. Қуръонда мунофиқлар ҳақида Аллоҳни кам зикр қилишлари зикр қилинади (Қуръон, Нисо 4:142), холбуки Аллоҳни ҳар ҳолатда зикр қилиш амр этилган (Қуръон, Нисо 4:103).

3. Одамларга иззат билан муомала қил

Мажд сифати қалбингни кенгайтирсин: одамларга кечиримли, сабрли ва мулойим бўл. Яхши сўзла, табассум қил, ярашувга сабабчи бўл. Мол-дунёдан муҳтожларга сарфла, лекин сарфлаётганда камтарлик ва ҳурматни унутма. Ал-Мажидни таниш инсон атрофидагиларга иззат билан муомала қилади.

4. Ал-Мажид яратган олам устида тафаккур қил

Ал-Мажиднинг улуғлиги бутун коинотда намоён. Осмонлар, ер, табиат ва инсон учун яратилган барча неъматлар Унинг беқиёс улуғлиги ва саховатининг далилидир. Қийинчилик ва синов пайтида атрофингга қараб англа: «Бўл!» дейишининг ўзи кифоя бўлган Зот сенга ҳам чиқиш йўлини очиб бера олади (Қуръон, Намл 27:88).

5. Улуғ дуони ҳаётингга жорий қил

Намоз бошида айтиладиган дуода шундай дейилади:
«Субҳанака Аллоҳумма ва биҳамдика ва табарокасмука ва таъала жаддука ва ла илаҳа ғайрук».
Бу дуо Ал-Мажиднинг поклиги, улуғлиги ва мадҳини жамлайди. Бу маъно қалбда мустаҳкамланса, инсон ҳаётда кучли ижобий муносабатга эга бўлади.

Эй Аллоҳ, эй Ал-Мажид!

Сен улуғлик, қудрат ва шарафда беқиёссан. Бизларга Сенинг улуғ Китобингни ўқишни, тушунишни ва унга амал қилишни насиб эт; Сенинг зикрингни доимий қил; бизларни одамлар олдида ҳам, Сенинг ҳузурингда ҳам иззатли қил; аломатларинг устида тафаккур қилишга илҳом бер; бизларни Ислом орқали шарафлантир ва жаннатда Сенинг Жамолингни кўриш бахтига эриштирадиганлардан қил. Омин.