АЛЛОҲНИНГ АЛ-ВОЖИД ИСМИ ВА МАЪНОСИ
الواجِد
Аллоҳ Ўзини Ал-Вожид — Ўз зотида бекаму-кўст, ҳеч нарсага муҳтож бўлмаган Зот сифатида танитади. Бу исм Аллоҳда етишмовчилик, бўшлиқ ёки тўлдирилиши керак бўлган ҳолат мавжуд эмаслигини англатади. Унинг борлиги ташқи сабабларга боғлиқ эмас; мавжудлик ҳам, барқарорлик ҳам Ўзидан келиб чиқади.
Ал-Вожид исми Ал-Ғанийга яқин бўлса-да, уларни айнан бир маънода қабул қилиб бўлмайди. Ал-Ғаний муҳтожликнинг йўқлигини ифода этса, Ал-Вожид зотий тўлиқликни билдиради. Бу ерда гап мол, қудрат ёки таъсир ҳақида эмас, балки ҳеч қачон камаймайдиган, узилмайдиган ҳолат ҳақида кетади. Шу жиҳатдан Ал-Вожид вақт ва шароитга боғлиқ бўлмаган илоҳий тўлиқликни, баркамол мавжудликни англатади.
Ал-Вожид сўзи و-ج-د (вов–жим–дол) илдизидан келиб чиққан бўлиб, луғавий жиҳатдан “бор бўлмоқ”, “мавжуд бўлмоқ” маъноларини қамраб олади. Бу ерда мавжудлик шартга боғланмаган, сабаб талаб қилмайдиган ҳолат сифатида тушунилади.
Ал-Вожид исмини англаш орқали инсон ўзини мутлақ манба деб ҳисоблашдан узоқлашади. Инсон учун нарсалар йўқолади, вақт ўтади, имкониятлар қўлдан чиқади. Аллоҳга нисбатан эса бундай узилиш йўқ. Ҳеч бир нарса Ундан узилиб кетмайди, ҳеч бир ҳолат Унинг илми ва қудратидан ташқарида қолмайди.
Ал-Вожид исми билан яшаган инсон йўқотишдан эмас, ўзини мустақил деб ўйлашдан қўрқиши кераклигини англаб етади. Чунки ҳеч бир нарса инсон қўлида мутлақ эмас, барча эгаликлар вақтинчалик, ҳақиқий моликлик эса Аллоҳга тегишли.
Эй Ал-Вожид, Сен Ўз зотингда мутлақ тўлиқ ва барқарор Зотсан. Бизларни ўзимизни манба деб билиш хатосидан асра, куч ва таянчни нотўғри жойдан қидиришдан сақла. Қалбларимизни Сенга боғла, ҳаётда таянчни фақат Сендан излашни ўргат. Бизларга сабр ва қаноатни насиб эт, нафсимизни ортиқча хоҳишлардан тий. Бизни кўзи тўқ, ҳаддан ошмайдиган ва ҳар бир ишда Сенга суяниб ҳаракат қиладиган бандаларингдан қил.
Comments
Post a Comment