АЛЛОҲНИНГ АЛ-ВАКИЛ ИСМИ ВА МАЪНОСИ

Ишларни Бошқарувчи, Ишониб Топшириладиган Зот — Ал-Вакил

Аллоҳ таоло Ўзини Ал-Вакил — ишларни бошқарувчи, ишониб топшириладиган Зот деб Қуръонда ўн тўрт марта атаган. Ал-Вакил — Ўз ҳимояси остида бўлганларнинг барча ишларини Ўзи хоҳлаганидек бошқарадиган, ҳар бир масалани энг тўғри ва мукаммал тарзда ҳал қиладиган Зотдир. Барча қудрат Уникидир ва шу сабабли фақат Унга таянилди.

Ишонч, Ҳимоя ва Таянч Маъноси

Вакил сўзи араб тилидаги вов–каф–лам (و ك ل) илдизидан келиб чиққан бўлиб, учта асосий маънони англатади.
Биринчи маъно — бир ишни бошқариш ёки асраш учун ишониб топшириш.
Иккинчи маъно — кимнингдир манфаатини ҳимоя қилиш, унинг ўрнида иш юритиш.
Учинчи маъно — тўлиқ таяниш ва ишонч билдиришдир.

Бу илдиз Қуръонда 70 марта, тўрт хил сарфий шаклда келган. Улардан айримлари:
тавааккалту — «мен ишимни Унга топширдим»,
ал-мутавааккилийн — «таянувчилар».

Луғавий жиҳатдан вакил — инсон ўзи қодир бўлмаган ишларни унинг номидан бажарадиган, ишонч билан топширилган вазифани кам-кўстсиз адо этувчи шахсдир. Ал-Вакил эса — барча ишлар, тақдирлар ва оқибатларни мутлақ илм ва ҳикмат билан бошқарувчи энг олий Зотдир. Шунинг учун мўмин Ал-Вакилнинг ҳар бир қарорини энг яхши қарор эканига ишонади.

Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«Бу уларнинг иймонини янада зиёда қилди ва улар: “Бизга Аллоҳ етарли, У энг яхши Вакилдир”, дедилар».
(Қуръон, Оли Имрон 3:173)

«Осмонлару ердаги барча нарса Уникидир. Аллоҳ Вакил сифатида етарлидир».
(Қуръон, Нисо 4:171)

«Шарқ ва ғарбнинг Парвардигори — Ундан ўзга илоҳ йўқ. Бас, Уни Вакил қилиб ол».
(Қуръон, Муззаммил 73:9)

Ал-Вакил ва Бошқа Исмлар

Қуръонда Ал-Вакил исми зикр қилинган оятларда доимо Аллоҳнинг қудрати ва ҳукмронлиги таъкидланади. Бу исм маъно жиҳатдан Ал-Ҳасиб (ҳисоб қилувчи, кифоя қилувчи) ва Ал-Қодир (барча нарсага қодир) исмлари билан боғлиқ. Инсон ишларини Аллоҳга топширади, чунки барча нарса Унинг қўлида ва У ҳар жиҳатдан кифоядир.

Бу исм билан қандай яшаш мумкин?

1. Ишон ва ҳаракат қил.

Таваккул — ишни Аллоҳга топшириб қўйиб, қўл қовуштириб ўтириш эмас. Таваккул — барча зарур чораларни кўриб, сўнг натижани Ал-Вакилга топширишдир. 

2. Истихора намозини одат қил.

Ал-Вакилнинг танловига ишонишнинг энг гўзал намунаси — истихорадир. Агар бир иш сен учун яхшилик бўлса, Аллоҳ уни осон қилсин; агар ёмон бўлса, уни сендан узоқ қилсин, деб сўра. Кейин Ал-Вакилнинг тақдирига рози бўл. Пайғамбаримиз саҳобаларга истихорани Қуръон сураларидек ўргатар эдилар.

3. Келажакдан хавотир олма.

Кўп одамлар ўзлари ёки фарзандларининг келажаги ҳақида изтиробда яшайдилар. Душман қудратидан қўрқма, ҳаром йўлга кирма, чунки Ал-Вакил сенинг ишларингни сен учун энг яхшиси билан бошқаради. Иброҳим алайҳиссалом оловга ташланганида айтган сўзини эсла:

«Бизга Аллоҳ етарли, У энг яхши Вакилдир».

Ҳожар онамиз саҳрода Исмоил алайҳиссалом билан қолдирилганда ҳам ишонч билан шундай деган эди:
«Агар бу Аллоҳнинг амри бўлса, У бизларни ташлаб қўймайди».

4. Ўзинг ҳам ишончли инсон бўл.

Одамлар сенга ишона оладиган, қийин пайтда мурожаат қиладиган инсон бўл. Агар кимнингдир ишини бажариш сенга топширилса, Ал-Вакилдан қўрқиб, уни виждонан адо эт. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи айтганлар:

«Аллоҳ бандага ёрдам беради, қачонки у ўз биродарини қўллаб-қувватласа».
(Муслим)

5. Ал-Вакилга таян.

Мусо алайҳиссалом илк бор таёқ илонга айланганда қўрқиб қочди. Иккинчи сафар қўрқувни ичида ҳис қилди. Учинчи, энг оғир ҳолатда — Фиръавн қўшини орқада, денгиз олдда турганида — у қўрқмади ва шундай деди:

«Йўқ! Албатта, Парвардигорим мен билан. У мени ҳидоят қилади».
(Қуръон, Шуаро 26:62)

Бу — Ал-Вакилга тўлиқ ишонч намунасидир.

6. Бу исм билан зикр қил.

Ҳар тонг ва кечқурун қуйидаги зикрни етти марта айт:

«Аллоҳ менга кифоя, Ундан ўзга илоҳ йўқ. Унга таяндим, У улуғ Аршнинг Парвардигоридир».

Шунингдек, уйдан чиқишда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ўргатган дуони такрорла:

«Бисмиллаҳ, Аллоҳга таяндим, куч ҳам, қудрат ҳам фақат Аллоҳ биландир».

Бу ҳолатда инсонга: «Сен муҳофазадасан, сен ҳидоят этилдинг», дейилади ва шайтонлар ундан узоқлашади
(Абу Довуд, Термизий).

Валлоҳу таоло аълам.

Эй Аллоҳ, эй Ал-Вакил!
Сен барча ишларимизни бошқарувчи Зотсан. Бизларни Сенга чин таянувчилардан қил, дунёда масъулият билан ҳаракат қилишни ва натижани Сенга топширишни ўргат. Бизларни ишончли, виждонли қулларингдан қил, душманларимиздан ва нафсларимиздан асра, осончиликда ҳам, қийинчиликда ҳам Сенга ишонч билан яшашни насиб эт. Омин.