АЛЛОҲНИНГ АЛ-МУҚИТ ИСМИ ВА МАЪНОСИ

 

Аллоҳ Ўзини Ал-Муқит — Барча Нарсани Таъминловчи, Озиқлантирувчи ва Асровчи Зот — деб Қуръонда бир марта зикр қилади.

Ал-Муқит — мавжуд бўлган барча нарсани сақлаб турувчи, озиқлантирувчи, муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи Зотдир. У жисмоний ҳамда маънавий озиқларни юбориб, барча тирик мавжудотга ғамхўрлик қилади.

Яратилишни сақлаб турувчи, озиқлантирувчи ва назорат қилувчи Зот

Муҡит сўзи қоф–вов–то илдизидан келиб чиққан бўлиб, тўртта асосий маънони англатади:

1. таъминлаш, сақлаб туриш ва боқиб-қувватлаш;

2. озиқлантириш ва ризқ бериш;

3. асраш, муҳофаза қилиш ва қўриқлаш;

4. гувоҳ бўлиш, кузатиб туриш ва назорат қилиш.

Бу илдиз Қуръонда икки марта, икки хил шаклда келган. Масалан: أَقْوَاتَهَا (унинг ризқлари), مُقِيتًا (асровчи, сақловчи).

Луғавий жиҳатдан муқит — сақлаб туриш ва таъминлаш сифатига ишора қилади. Ал-Муқит жисмларни ҳам, руҳларни ҳам озиқлантиради. У Ўз яратган махлуқотини таъминлашни Ўз зиммасига олган. Аллоҳ барча нарсани яратгани каби, уларни сақлаб турадиган нарсаларни ҳам яратади; зарур бўлганни ҳам, зиёдатини ҳам бериб туради. Ҳаётни давом эттириш учун керакли ризқни беради; қачон ҳаётни тугатишни ирода қилса, тирикликни сақлаб турган сабабларни тўхтатади. Ал-Муқитгина ҳар бир нарсага қодир ва ҳар бир нарсани билувчидир.

Аллоҳ таоло айтади:
«… Албатта, Аллоҳ барча нарса устида Асровчидир».
(Қуръон, 4:85)

Танани ҳам, руҳни ҳам озиқлантириш

Ал-Муқит тирик мавжудотларни асрайди ва сақлаб туради; шу маънода бу Исм Ал-Ҳафийз (Асровчи) Исми билан яқин боғлиқ. У фақат танамизни таом ва ичимлик билан озиқлантирибгина қолмайди, балки қалбимизни илм ва маърифат билан ҳам боқади. Бу сифат фақат ризқ беришдан ҳам махсусроқдир; чунки Ар-Раззоқ ризқ берса, Ал-Муқит сақлаб туради, назорат қилади ва бардавом қилади.

Ал-Муқит ва Ал-Муғис

Айрим ривоятларда Ал-Муғис исми Ал-Муқит ўрнида келган. Ал-Муғис — Ёрдам Берувчи Зот дегани; у қийин пайтларда бандалари Унга илтижо қилганда ёрдам беради, дуоларини қабул қилади ва қутқаради. Бу Исм «жавоб берувчи» ва «ёрдамга чақирилувчи» маъноларини ҳам ўз ичига олади. Иғоса (ёрдам бериш) амалга, истижоба (жавоб бериш) эса сўзга ишора қилади; аммо кўпинча бир-бирининг ўрнида ишлатилади.

Бу Исм билан қандай яшаш мумкин?

1. Ал-Муқитга кўп дуо қилиш
Ал-Муқит сокин ва овозсиз дуони ҳам эшитади, унга жавоб беради, сизнинг дардингизни билади ва уни кетказади. Танангизни ризқ билан, қалбингизни эса Ислом илми билан озиқлантиришни сўраб, Ал-Муқитга шу гўзал Исм билан илтижо қилинг.

2. Ҳар бир ризқда Ал-Муқитни тан олиш
Овқат келтирилган ҳар сафар Ал-Муқитни ва Унинг улуғ неъматини эслаб, шукр қилинг. Бу кундалик ҳаётда кўп эътибор бермайдиган барча таъминотларга ҳам тааллуқлидир — ҳатто ақл ва қалбни қувватлантирадиган илмга ҳам. Шу одатни шакллантирсангиз, бу Исм билан яшай оласиз.

3. Ал-Муқит ёрдами билан бошқаларни ҳам таъминлаш
Агар сиз Ал-Муқитнинг таъминоти, муҳофазаси ва озиқлантириши учун шукр қилсангиз, У сизларни Ўз бандалари учун неъмат омборига айлантиради: бошқаларни таъминлашга, илм ўргатишга ва Ҳайй (Тирик) ва Қайюм (Бардавом) Зотга етаклашга қодир қилади.

4. Барча истакларни фақат Ал-Муқитдан сўраш
Барча хоҳиш ва эҳтиёжларингизни фақат Ундан сўранг; чунки ризқ хазиналарининг калитлари фақат Ал-Муқит қўлидадир. Ал-Муқит ҳадиси қудсийда Мусо алайҳиссаломга айтган:
«Эй Мусо! Ҳар бир нарса учун Мендан сўра — ҳатто этигинг ипини ва қозонинг учун тузни ҳам».

5. Ал-Муқитга таваккал қилиш
У бутун яратилишни чарчамай сақлаб тура олади. Шунинг учун Ал-Муқит сизни ҳам энг яхши тарзда ғамхўрлик билан асраб туришига ишонинг. Ҳаром йўллардан ризқ изламай, Унинг қудратига шубҳа қилмай, Унга таянинг.

6. Ал-Муқитга иймон билан руҳни озиқлантириш
Қалбингизни Унинг ягоналигига иймон билан озиқлантиринг.

7. Берилган ризқни тўғри йўлда ишлатиш
Ал-Муқит сизга берган, асраган ва фойдаланишга рухсат этган ҳар бир неъматни У рози бўладиган йўлда ишлатинг. Молингиздан закот чиқаринг, вақтингиз ва маҳоратиңиз билан кўп садақа қилинг, ҳаром ишларга сарфлаб неъматни исроф қилманг, ношукр ва қониқмас бўлманг.

Эй Аллоҳ, эй Ал-Муқит!

Сен ўтган, ҳозирги ва келажакдаги барча мавжудотни таъминлашга қодир ягона Зотсан. Таналаримизни ва руҳларимизни озиқлантир, неъматларингни англашни насиб эт, ризқни Сенинг ризонгни топиш йўлида ишлатадиганлардан қил. Бизларни бошқалар учун ҳам ризқ сабабчиси қил, уларга илм ўргатишга ва Сенига етаклашга муваффақ эт. Фақат Сенга таваккал қилишни ва ҳар бир эҳтиёжни фақат Сендан сўрашни насиб эт. Омин.