АЛЛОҲНИНГ АН-НУР ИСМИ ВА МАЪНОСИ

 

АН-НУР    النور

Аллоҳ Қуръонда Ўзини Ан-Нур — Нур, Ёритувчи, Зулматни Ёруғликка Айлантирувчи Зот деб  зикр қилади. Ан-Нур — осмонлару ернинг Нуридир. У — Нурнинг Ўзидир ва барча нур Ундан келади. Яъни, ҳар қандай табиий ёруғлик ва маънавий маърифатнинг манбаи Аллоҳнинг “Нур” исмидадир.

Нур сўзи нун–вов–ро илдизидан келиб чиққан бўлиб, тўртта асосий маънони англатади. Биринчи маъно — нур бериш ва ёритиш. Иккинчи маъно — кўринадиган қилиш, очиш ва равшанлаштириш. Учинчи маъно — ҳислар орқали идрок қилинадиган нур. Тўртинчи маъно — маънавий зиё тарқатиш, маърифатни ёйиш.

Бу илдиз Қуръонда 194 марта, уч хил шаклда келган. Масалан: النار — “олов”, نورهم — “уларнинг нури”, منيرة — “ёритувчи”. Луғавий жиҳатдан нур таратадиган ҳар қандай нарсани англатади, масалан, нур сочувчи шуъла. Аллоҳ азза ва жаллга нисбатан эса, У — барча нарсани кўринадиган қилувчи, ёритувчи (мунаввир) ва ҳидоят қилувчи (ҳодий) Зотдир.

Ан-Нур айтади: «Ер Робби Нури билан ёруғ бўлди» (Қуръон, 39:69), «Аллоҳ — осмонлару ернинг Нуридир» (Қуръон, 24:35). «Аллоҳ осмонлар ва ернинг нуридир. Унинг нурининг мисоли худди бир токча, унинг ичига чироқ қўйилган, чироқ эса, шиша ичида, шиша эса, гўё дурдан бўлган бир юлдуз бўлиб, шарқий ҳам, ғарбий ҳам бўлмаган муборак зайтун дарахтидан ёқиладир. Унинг мойи ўзига олов тегмаса ҳам, ёритиб юборай дейдир. (Бу) нур устига нурдир. Аллоҳ хоҳлаган одамни Ўз нурига ҳидоят қилур. Аллоҳ одамларга мисолларни келтирур. Аллоҳ ҳар бир нарсани ўта билгувчидир.» (Қуръон, 24:35).

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи Аллоҳнинг нур сифати ҳақида шундай деганлар: «Сен осмонлару ернинг Нурисан» (Бухорий), «Нур — Унинг ҳижоби (пардаси)дир. Агар У уни очса, Юзининг ёрқинлиги Унинг назари етиб борган барча махлуқотни ёқиб юборган бўлар эди» (Муслим).

Ан-Нур айтади: «Сизларга Аллоҳдан Нур ва равшан Китоб келди» (Қуръон, 5:15). Бу Нур — Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва олиҳидир. Ан-Нурга Қуръон ва Аҳли Байтни ҳаётда асосий йўлбошчи деб билиш орқали эришиш мумкин. Ан-Нур қалбингизга соладиган нур — Унга иймон, У ҳақидаги илм, Унга бўлган муҳаббат ва Унинг зикридир. Зикри Илоҳий қалбни поклаб, ғофилликни тарқатади ва иймон чироғини ёқади.

Ан-Нур розилиги учун кўп яхшилик қилинг — токи охиратда юзларингиз нурлансин: «У кунда баъзи юзлар нурли бўлиб, Роббиларига қараб туради» (Қуръон, 75:22–23). Ниятингизни кун давомида онгли равишда текшириб туринг. Тозалаш, овқат тайёрлаш, ишлаш каби оддий ишларингизни ҳам Аллоҳни рози қилиш нияти билан ибодатга айлантиринг. 

Қуръонда нурга оид дуолардан бири:

يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Маъноси: «Улар айтадилар: “Эй Роббимиз! Биз учун нуримизни комил қил ва бизни мағфират қил. Албатта, Сен ҳар бир нарсага Қодирсан”» (Қуръон, 66:8).

Аллоҳнинг дини нур эканини билиш ва ушбу нурафшон маънавий қадриятларни ҳаётга тадбиқ этиш орқали мўмин киши жамиятга ҳам ёруғлик уруғини сочади. Шу тариқа “Ан-Нур” исми замонавий инсониятни маънавий зулматдан асраб, тўғри йўлга бошлашда муҳим аҳамият касб этади.

"Эй Аллоҳ, қалбимга нур жойла, тилимга ҳам нур жойла, қулоқларимга нур жойла ва кўзларимга нур жойла. Менинг устимга ҳам нур жойла, остимга ҳам нур жойла, ўнг томонимга ҳам нур жойла, чап томонимга ҳам нур жойла; Руҳимга нур жойла. Мен учун нурни улуғ қил ва нуримни зиёда қил; менга нур ато эт ва мени ҳам нур қил. Эй Аллоҳ, менга нур ато эт: асабларимга нур жойла, танамга нур жойла, қонимга нур жойла, сочимга нур жойла ва теримга нур жойла". (Бухорийдан келган ҳадислар асосида).