АЛЛОҲНИНГ АЛ-МУЖИБ ИСМИ ВА МАЪНОСИ

 

Аллоҳ таоло Ўзини Ал-Мужиб — дуоларга жавоб берувчи, эҳтиёжларни қондирувчи деб Қуръонда бир марта атаган. Ал-Мужиб — бандаларининг эҳтиёжларига жавоб берадиган, дуоларини қабул қиладиган Зотдир.

Мужиб сўзи араб тилидаги жим–вов–ба (ج و ب) илдизидан келиб чиққан бўлиб, у учта асосий маънони англатади.

Биринчи маъно — жавоб бериш, қабул қилиш, ижобат этиш.
Иккинчи маъно — кесиб ўтиш, тешиб кириш, тўсиқларни ёриб ўтиш.
Учинчи маъно — мулоқот қилиш, савол-жавоб қилишдир.

Бу илдиз Қуръонда 43 марта, беш хил сарфий шаклда келган. Улардан айримлари:
ужибу — «Мен жавоб бераман»,
жабу — «ўйиб чиқилган»,
истажабу — «жавоб бердилар»,
жаваабан — «жавоб».

Ал-Мужиб — фақат дуони эшитувчи эмас, балки унга етиб борувчи Зотдир. У дуони қабул қилиш учун тўсиқларни йўқ қилади ва жавобни Ўз ҳикматига кўра ато этади.

Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:

«Албатта, Парвардигорим яқин ва жавоб берувчидир».
(Қуръон, Ҳуд 11:61)

Яна шундай дейилади:

«Албатта, Биз жавоб берувчиларнинг энг яхшисидирмиз».
(Қуръон, Соффот 37:75)

Ал-Мужиб маъно жиҳатидан қуйидаги исмлар билан боғлиқ:

Ал-Ҳаким (Энг Ҳикматли),
Ал-‘Алим (Энг Билувчи),
Ас-Самий’ (Эшитувчи),
Ал-Басийр (Кўрувчи),
Ал-Ваҳҳоб (Неъмат Берувчи),
Ал-Карим (Сахий).

Аллоҳ дуоларга жавобни Ўзининг чексиз ҳикмати ва билимига кўра беради. Банда дуо қилган пайтда У эшитади ва кўради. Кўпинча Ал-Мужиб банда сўраганидан ҳам ортиқ неъмат ато этади, чунки У — энг сахий Зотдир.

Бу ҳақда қуйидаги қудсий ҳадисда айтилади:

«Эй бандаларим! Агар аввалгиларингиз ва охиргиларингиз, инс ва жинлар бир жойга жам бўлиб Мендан сўрашса ва Мен ҳар биридан сўраганини берсам ҳам, игна билан чиқарилганда денгиздан сув камаймаганидек, Менинг ҳузуримдаги нарса камаймас эди».
(Муслим, Термизий, Ибн Можа)

Бу исм билан қандай яшаш мумкин?

1. Ал-Мужибнинг чақирувига жавоб бер.

Ал-Мужиб шундай дейди:

«Бандаларим Мен ҳақимда сендан сўрасалар, албатта Мен яқинман. Дуо қилганнинг дуосига жавоб бераман. Улар ҳам Менинг чақирувимга жавоб берсинлар ва Менга иймон келтирсинлар, шоядки тўғри йўл топсалар».
(Қуръон, Бақара 2:186)

Бу исмдан сенинг улушинг — Аллоҳнинг амрларига жавоб беришдир.

2. Сўраш одобини ўрган.

Аввало мағфират сўра, кейин эҳтиёжларингни айт. Юнус алайҳиссаломнинг дуоси шунга мисолдир. Ал-Мужибдан охират учун ҳам, дунё учун ҳам ҳалол нарсаларни сўра. У бандаларининг ҳар бир эҳтиёжини Ундан сўрашини яхши кўради: ризқ, уй-жой, кийим, йўл-йўриқ, муваффақият — барчасини.

3. Ал-Мужиб ҳақида яхши гумонда бўл.

Ал-Мужиб мўминнинг дуосини зое қилмайди. Лекин жавоб кечикиши — рад этиш дегани эмас. Жавоб бошқача шаклда, бошқа вақтда ёки бир балони қайтариш орқали келиши мумкин. Шарти — дуо ҳалол ризқ билан, гуноҳни сўрамаган ҳолда қилинган бўлиши.

4. Қуръондаги тўрт кучли дуо ва тўрт жавоб.

Қачонки қуйидаги ҳолатларга тушсанг, айнан шу дуоларни қил:

Ғам-андуҳда:
«Сендан ўзга илоҳ йўқ. Сен поксан. Албатта, мен зулм қилувчилардан бўлдим».
(Қуръон, Анбиё 21:87)
Жавоб:
«Биз унга жавоб бердик ва уни ғамдан қутқардик».
(Қуръон, Анбиё 21:88)

Қўрққанда:
«Бизга Аллоҳ кифоя, У қандай ҳам яхши вакил».
(Қуръон, Оли Имрон 3:173)
Жавоб:
«Улар Аллоҳнинг неъмати ва фазли билан ҳеч қандай зарар етмасдан қайтдилар».
(Қуръон, Оли Имрон 3:174)

Касалликда:
«Мени мусибат ушлади, Сен эса раҳм қилувчиларнинг энг раҳмлисисан».
(Қуръон, Анбиё 21:83)
Жавоб:
«Биз унга жавоб бердик ва мусибатини кетказдик».
(Қуръон, Анбиё 21:84)

Одамлардан озор кўрганда:
«Ишимни Аллоҳга топширдим. Албатта, Аллоҳ бандаларини кўрувчидир».
(Қуръон, Ғофир 40:44)
Жавоб:
«Аллоҳ уни улар тузган ёмонликлардан сақлади».
(Қуръон, Ғофир 40:45)

5. Дуоларинг қабул бўлиши учун яхшилик қил.

Яхши амалларни кўпайтир, умид ва қўрқув ўртасида мувозанатни сақла, камтар бўл. Аллоҳ Закариё алайҳиссалом ҳақида шундай дейди:

«Улар яхшиликларга шошилар, умид ва қўрқув билан Бизга дуо қилар эдилар ва камтар эдилар».
(Қуръон, Анбиё 21:89–90)

6. Ал-Мужибнинг бандаларига жавоб бер.

Фақат ёрдам сўраганларга жавоб берибгина қолма, балки муҳтожларни ўзинг қидир. Атрофингдаги одамлар ва бутун уммат эҳтиёжларига бефарқ бўлма.

Эй Аллоҳ, эй Ал-Мужиб!

Сен дуоларга жавоб берувчи Зотсан, қалбларимизда тилга келмасдан олдин пайдо бўлган илтижоларни ҳам билувчисан. Биз Сени чақирганимизда, овозимизга эмас, ниятимизга қараб жавоб берасан. Биз Сенга қачон юзлансак, Сен яқинсан; қачон адашсак, Сен йўлни очувчисан; қачон заифлашсак, Сен куч берадиган Зотсан. Эй дуоларни эшитувчи Роббим, қалбларимизни риёдан, ниятларимизни нафсдан покла, сўзларимизни ростлик билан беза.