АЛЛОҲНИНГ АС-САЛОМ ИСМИ ВА МАЪНОСИ

Тинчлик Манбаи, Камол ва Нуқсонсизлик Эгаси — Ас-Салом

Аллоҳ таоло Ўзини Ас-Салом — тинчлик манбаи, камол ва нуқсонсизлик Эгаси деб Қуръонда бир марта атаган. Ас-Салом — барча тинчлик ва хавфсизлик манбаидир. У мутлақ камолдир; Ундан ҳар қандай хавфсизлик, хотиржамлик ва ички осойишталик келиб чиқади.

Тинчлик, Камол ва Хавфсизлик Маъноси

Салом сўзи араб тилидаги син–лам–мим (س ل م) илдизидан келиб чиққан бўлиб, у учта асосий маънони англатади.
Биринчи маъно — тинч бўлиш, қаноатли ва осойишта ҳолатда бўлиш.
Иккинчи маъно — нуқсон ва айбдан холи бўлиш, камолга эга бўлиш.
Учинчи маъно — хавфсиз, саломат ва омон бўлишдир.

Бу илдиз Қуръонда 140 марта, 16 хил сарфий шаклда келган. Улардан айримлари:
аслама — «итоат қилди, бўйсуниб кирди»,
саломуун — «тинчлик»,
салийм — «соғлом, бутун»,
ал-ислом — «Ислом»,
ал-муслимийн — «мусулмонлар».

Луғавий жиҳатдан салом ва салома сўзлари «бир нарсадан холи бўлиш» ёки «саломат ва хавфсиз бўлиш» маъноларини билдиради. Ас-Салом — барча нуқсонлардан мутлақ пок Зотдир. У зотида, сифатларида ва амалларида мутлақ пок. Ас-Салом ҳар қандай айб ва зулмдан пок бўлган Зотдир; 

Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«У — Аллоҳ, Ундан ўзга илоҳ йўқ. Подшоҳ, Пок, Ас-Салом…»
(Қуръон, Ҳашр 59:23)

Салом Илдизидан Келиб Чиққан Маънолар

Салама илдизидан Ислом сўзи келиб чиққан. Ислом — тинчликка кириш, Аллоҳнинг ҳукм ва тақдирларига рози бўлиш ва Унга бўйсуниш демакдир. Мусулмон эса Аллоҳга тўлиқ таслим бўлган инсондир.

Жаннат Дор ус-Салом — Тинчлик Уйи деб аталади:

«Аллоҳ тинчлик уйига даъват қилади ва Ўзи истаган кишини тўғри йўлга ҳидоят қилади».
(Қуръон, Юнус 10:25)

Жаннат — оғриқ, ўлим, ташвиш ва ёмон сўзлардан холи жойдир; у мутлақ хавфсизлик маконидир.

Исломий саломлашув — «ассалому алайкум» — «мен томондан сенга ҳеч қандай ёмонлик етмайди» деган маънони англатади. Шунингдек, қалбун салийм — айбсиз, пок ва соғлом қалб демакдир.

Бу исм билан қандай яшаш мумкин?

1. Бўйсуниш ва таслим бўлиш.

Ас-Саломга таслим бўл — шунда хавфсизликка эришасан. Исломга кириш — тинчликка киришдир. Иймон — ҳидоятга эргашиш ва амал қилишдир.

«У ерда улар учун мева бор ва улар истаган ҳар нарса бор. Ва Раҳмли Парвардигор томонидан: “Тинчлик!” деган сўздир».
(Қуръон, Ёсин 36:57–58)

Дор ус-Саломни тез-тез эсла, шунда кўпроқ солиҳ амал қилишга интиласан.

2. Соғлом қалб учун ҳаракат қил.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи айтганлар:

«Албатта, Аллоҳ сизларнинг суратига ҳам, молларингизга ҳам қарамайди; балки қалбларингизга ва амалларингизга қарайди».
(Муслим)

Жисмоний касалликлардан эҳтиёт бўлганингдек, қалб касалликларини ҳам текшир: ёлғон, ғийбат, қасамхўрлик, нифоқ, ҳасад, риё. Давони Қуръон ва Суннатдан изла. Ас-Салом ҳузурига қалбун салийм билан бориш муҳим.

3. Синовларда сабр қил.

«Ҳеч бир мусибат Аллоҳнинг изнисисиз келмайди. Ким Аллоҳга иймон келтирса, У унинг қалбини ҳидоят қилади».
(Қуръон, Тағобун 64:11)

Қийин пайтларда сабр қил; Ас-Салом қалбингга хотиржамлик, осойишталик ва ички тинчлик ато этади.

4. Саломни тарқат.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи айтганлар:

«Эй одамлар! Саломни тарқатинглар, очларни тўйдиринглар, қариндошликни сақланглар ва одамлар ухлаётганда намоз ўқинглар — тинчлик билан жаннатга кирасизлар».
(Термизий)

Яна айтганлар:

«Энг яхши амаллардан бири — очларни тўйдириш ва таниш-таныш бўлмаганларга салом беришдир».
(Бухорий, Муслим)

Салом — Ас-Саломдан келган пок баракадир.

5. Аллоҳга нисбатан «алайҳиссалом» айтилмайди.

Пайғамбаримизга ва солиҳларга алайҳиссалом дейилади. Лекин Аллоҳга нисбатан салом айтилмайди, чунки Унинг Ўзи — Ас-Салом, яъни тинчлик манбаидир; У хавфсизликка муҳтож эмас.

6. Ас-Салом билан дуо қил.

Қалбинг безовта бўлганда Аллоҳга шу исм билан мурожаат қил:

«Аллоҳумма антас-Салом…»
(Эй Аллоҳ, Сен Ас-Саломсан…)

Ас-Саломдан қалбингга тинчлик беришини, Исломни сен учун хавфсиз паноҳгоҳ қилишини сўра.

7. Ўзингга ва бошқаларга зулм қилма.

Ас-Салом адолатсиз бўлмайди. Агар сен тинчлик ва хавфсизликни истасанг, ўзингга ҳам, бошқаларга ҳам зулм қилма. Гуноҳ — инсоннинг ўзини зулмга учратишидир; ота-онанинг ҳаққини поймол қилиш, бировнинг номусини ҳимоя қилмаслик, муҳтожга ёрдам бермаслик ҳам шунга киради.

8. Намоздан кейинги дуо.

Намоздан сўнг Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва олиҳи қуйидаги дуони ўқир эдилар:

«Астағфируллоҳ» (уч марта).
«Аллоҳумма антас-Салом ва минкас-салом, табарокта ё Зал Жалоли вал Икром».
(Муслим)

Бу дуо намоздаги камчиликлар учун хавфсизлик ва муҳофаза сўрашдир.

Эй Аллоҳ, эй Ас-Салом!
Барча тинчлик ва хавфсизлик фақат Сендан. Бизларни бу дунё ва охиратда асра, қалбларимизни осойишта қил, сабр ва ички тинчликка ҳидоят эт. Бизларни шундай қилгинки, бошқалар биздан хавфсиз бўлсин ва биз ҳам бошқаларнинг зулмидан хавфсиз бўлайлик. Қалбларимизни соғлом қил ва жаннатда Сенинг саломингни олгувчилардан қил. Омин.